Handhaving Wet DBA is reeel sinds 1 januari 2026, modelovereenkomst «geen werkgeversgezag» vervalt 1 juni. Hoe je je offerte-flow standaardiseert zodat de Belastingdienst niets vindt.
De Wet DBA bestaat al sinds 2016, maar het regime is in 2026 fundamenteel veranderd: de zachte landing is voorbij, de Belastingdienst handhaaft actief en de eerste modelovereenkomst vervalt op 1 juni. Voor ZZP'ers en hun opdrachtgevers is dit het moment om de offerte- en bedrijfsdocumentatie waterdicht te krijgen.
Deze gids loopt door wat er per mei 2026 al is veranderd, welke 9 Hoge-Raad-criteria de Belastingdienst gebruikt, welke 3 modeltekstblokken je in je offerte zet, en hoe OfferteKlik de modelovereenkomst-bijlage en bewijs-log automatiseert — zodat een naheffingsonderzoek je geen slapeloze nachten kost.
Sinds 1 januari 2026 handhaaft de Belastingdienst weer actief op de Wet DBA. Verzuimboetes blijven gepauzeerd tot eind 2026, maar vergrijpboetes (25-100% van de naheffing) kunnen direct opgelegd worden bij aantoonbare opzet of grove schuld. De modelovereenkomst «geen werkgeversgezag» vervalt op 1 juni 2026 — over twee weken. Andere modellen blijven geldig tot april 2029. De Belastingdienst mag een boekenonderzoek vanaf januari direct starten, en doet dat in branches met veel ZZP-inzet (bouw, IT, zorg, transport) als eerste.
Concrete tijdlijn 2026: 1 januari handhaving start, vergrijpboetes 25-100% mogelijk; 1 juni modelovereenkomst «geen werkgeversgezag» vervalt; eind 2026 evaluatie pauze verzuimboetes. April 2029 = einddatum overige modelovereenkomsten. Wie nu nog werkt onder de juni-variant heeft tien dagen om over te stappen.
De Hoge Raad heeft in 2023 en 2024 9 criteria gepreciseerd waarmee de Belastingdienst bekijkt of er sprake is van schijnzelfstandigheid: vrije keuze van opdrachten, eigen werktijden, eigen apparatuur en gereedschap, financieel risico, geen instructiebevoegdheid van opdrachtgever, vervangingsmogelijkheid, eigen huisstijl, eigen klantenkring, extern ondernemerschap. Wat in jouw offerte moet staan: KvK-nummer + website-verwijzing (eigen merk), eigen verzekeringen (AVB + AOV), eigen klantenkring-clausule, eigen apparatuur-vermelding, vrije vervanging-clausule.
De 9 criteria komen uit Hoge Raad-arresten over Deliveroo (24 maart 2023) en Uber-chauffeurs (21 februari 2025). Geen enkele factor is doorslaggevend — de Belastingdienst weegt ze holistisch. Zorg dat élke criterium-vraag in je offerte een zichtbaar antwoord heeft.
Tekstblok 1 (vervalt 1 juni): «Tussen opdrachtgever en opdrachtnemer is geen sprake van werkgeversgezag. Opdrachtnemer bepaalt zelf de wijze waarop het werk wordt uitgevoerd.» Tekstblok 2 (blijft tot 2029): «Opdrachtnemer mag zich laten vervangen door een gelijk gekwalificeerde derde, mits vooraf gemeld aan opdrachtgever.» Tekstblok 3: «Opdrachtnemer draagt eigen aansprakelijkheid voor uitgevoerde werkzaamheden en heeft hiervoor een AVB afgesloten.» In OfferteKlik leg je die teksten één keer vast in het bedrijfsprofiel — ze staan dan onder elke offerte automatisch.
In OfferteKlik open je Bedrijfsprofiel → Standaard inleidings- en afsluittekst en plak je de drie tekstblokken één keer. Vanaf dat moment erven alle nieuwe offertes ze automatisch. Tekstblok 1 verwijder je per 1 juni en vervang je door een alternatief uit de Belastingdienst-bibliotheek.
Werk je voor een grote opdrachtgever die meer dan 50% van je omzet vertegenwoordigt? Hoog risico — de Belastingdienst kijkt extra mee. Versplinterd klantenbestand (4+ klanten, geen domineert)? Laag risico. OfferteKlik koppelt twee features aan deze realiteit: multi-bedrijf voor ZZP'ers met twee handelsnamen (versterkt extern ondernemerschap), en automatische bijlage van je modelovereenkomst-PDF bij elke offerte zodat je nooit vergeet hem mee te sturen. Bewijs-log bij ondertekening legt vast dat de klant de overeenkomst ontving — bij naheffingsonderzoek is dat hard bewijs.
Bij ondertekening legt OfferteKlik tijd, IP, useragent en handtekening-hash vast in een eIDAS-bewijs-log. Bij een boekenonderzoek toon je per opdracht aan: deze klant heeft op datum X de modelovereenkomst geaccepteerd en de bijlage ontvangen. Dat is veel harder dan een Excel-archief met losse PDF's.
Probeer 30 dagen gratis Pro — geen creditcard, geen jaarcontract.