Een klant belt over een badkamer en vraagt wat de aanneemsom wordt. Of een aannemer voor wie je een deel van het werk doet, vraagt of je een aanneemsom wilt afgeven voor je stuk.
Het woord komt uit de grotere bouw, uit bestekken en projecten met tekeningen en een directievoerder. Maar het rolt daarna het hele vak door, en je hoort het nu ook bij een keuken, een dakkapel of een tuin. Wat bedoelt iemand ermee als hij het gebruikt? En wat betekent het voor de offerte die jij maakt?
Dit stuk gaat over de praktijk. Wat vakmensen en klanten bedoelen als ze het woord gebruiken, waar het verschilt van werken per uur, en wat je op je offerte zet als je zo'n prijs noemt. Wat de wet over aanneming zegt, laat ik hier bewust buiten.
Wat mensen bedoelen met een aanneemsom
Als iemand om een aanneemsom vraagt, bedoelt hij in de praktijk een vaste prijs voor het hele werk. Eén bedrag, voor een omschreven klus, afgesproken voordat je begint.
In de praktijk zijn aanneemsom en vaste prijs dus twee woorden voor hetzelfde idee. Het ene woord klinkt wat formeler en komt uit de bouw, het andere zegt iedereen iets. Ik gebruik ze hieronder door elkaar, en dat doe ik met opzet: er zit in het dagelijkse gebruik geen verschil tussen. Als een klant het ene woord gebruikt en jij het andere, praat je over hetzelfde.
Het tegenovergestelde is werken in regie. Dan spreek je een uurtarief af en reken je achteraf af op de uren die je echt hebt gemaakt, plus het materiaal dat je hebt gebruikt. De klant weet vooraf niet precies wat hij kwijt is, maar betaalt ook niet meer dan wat er gedaan is.
Tussen die twee zit de richtprijs. Dat is een inschatting die je vooraf geeft, zonder dat het een vaste prijs is. De klant weet ongeveer waar hij aan toe is, en de afrekening volgt de werkelijke uren.
Wanneer het een vaste prijs wordt en wanneer niet
Een vaste prijs werkt goed als je vooraf goed kunt zien wat er moet gebeuren. Je bent er geweest, je hebt gemeten, je weet welk materiaal het wordt en wat de ondergrond is. Je kunt dan een bedrag noemen waar de klant op kan rekenen.
Hij werkt minder goed als er onzekerheid in de klus zit. Een oude badkamer waarvan je niet weet wat er achter de tegels zit. Een vloer waarvan je de ondergrond pas ziet als het oude parket eruit is. Dan kun je in regie werken, of een vaste prijs geven voor het deel dat je kunt overzien en een ander deel apart houden.
Welke vorm je kiest, hangt af van de klus en van wat je klant zoekt. Een klant die vooraf zekerheid wil over het bedrag, vraagt om een vaste prijs. Een klant die het werk stap voor stap wil laten doen en zelf wil bijsturen, is misschien beter af met regie.
Wat erin zit en wat erbuiten valt
Hier zit het belangrijkste punt. Een vaste prijs zegt pas iets als erbij staat waar hij voor is.
Noem je in je offerte alleen een bedrag voor een nieuwe badkamer, dan heeft de klant een beeld van die badkamer en jij ook. Maar het is niet hetzelfde beeld. Hij denkt aan de mooie kranen uit de showroom, jij aan het standaardmodel. Hij gaat ervan uit dat het afvoeren van het oude sanitair erbij zit, jij hebt dat niet meegerekend.
Zet daarom onder je vaste prijs wat er wel in zit. Welke werkzaamheden, welk materiaal, tot welke hoogte of welk oppervlak. Zo concreet dat iemand die het gesprek niet heeft gevoerd, begrijpt wat hij krijgt.
En zet er net zo duidelijk bij wat er niet in zit. Het afvoeren van puin, als je dat niet doet. Het herstel van leidingwerk dat je nog niet hebt gezien. Het stucwerk in de gang, als je alleen de badkamer doet. Wat je niet noemt, wordt later een gesprek.
Als er iets bij komt
Tijdens het werk kan er iets bij komen. De klant wil een extra stopcontact, of achter de tegels blijkt een leiding te liggen die er niet hoort.
Staat op papier welk werk je prijs dekt en welk niet, dan valt er weinig te bespreken: je kijkt het na. Het extra stopcontact stond er niet in, dus het is meerwerk. Je zegt het voordat je het doet, je noemt wat het kost, en je laat de klant ja of nee zeggen.
Zonder zo'n omschrijving is elk extra handje een onderhandeling. De klant vindt dat het erbij hoorde, jij vindt van niet, en er staat niets op papier waar een van jullie naar kan wijzen.
Leg meerwerk ook vast als het klein is. Een kort bericht met wat er bij komt en wat het kost, en een reactie van de klant dat het goed is. Dan staat alles bij elkaar als je de eindafrekening maakt.
Hoort een aanneemsom op jouw offerte?
Als een klant erom vraagt, kun je hem gewoon geven. Het is een vaste prijs, en je schrijft hem op zoals je elke vaste prijs opschrijft. Je kunt het woord zelf gebruiken als je klant het gebruikt, of je noemt het een vaste prijs. Zeg er dan bij dat je hetzelfde bedoelt, zodat er geen verwarring ontstaat.
Wat je in beide gevallen doet, is hetzelfde. Een bedrag, een omschrijving van wat erin zit, een lijst van wat erbuiten valt, en een afspraak over hoe je met meerwerk omgaat.
Twijfel je of een vaste prijs of werken in regie beter past bij de klus die voor je ligt, dan helpt het om de twee naast elkaar te zien. Het verschil tussen de twee, en wanneer je voor welke gaat, zet de pagina onder dit bericht op een rij.
