Een proefstuk of kleurstaal voor je begint
Bij afwerkwerk wil de klant het eerst zien. Zo neem je een proefstuk op als eigen regel, met een aantal rondes en een afspraak over verrekenen.
- Vaste regels uit je eigen catalogus
- Mail wordt offerte in 1 klik, 10 per maand gratis
- Digitaal ondertekenen, eIDAS-conform
- Offertes in je eigen huisstijl

Een monster kost tijd, ook als het klein is
Een kleur op een muur, een stuk stuc van een halve meter, twee tegels droog gelegd in de hoek. Bij afwerkwerk is dat vaak de enige manier om te weten of het wordt wat de klant in zijn hoofd heeft. Terecht ook, want een kleur op een kaartje is een andere kleur dan een kleur op een wand met daglicht erop.
Alleen verdwijnt dat proefstuk meestal in je prijs of in je eigen avond. Je rijdt heen, je zet iets neer, je rijdt terug, en een week later mag het nog een keer in een andere tint. Zonder afspraak is dat onbegrensd, en dat is het echte probleem: niet dat het bestaat, maar dat er geen aantal aan hangt.
Zet het daarom als eigen regel neer, met een aantal rondes erbij. Bied je meerdere uitvoeringen aan, zet ze dan als opties onder dezelfde offerte, zodat de klant na het proefstuk alleen nog hoeft te kiezen.
Vier dingen die in de proefstukregel staan
Wat je maakt en hoe groot
Een vlak van een afgesproken maat op een afgesproken plek. Te klein zegt niets over het eindbeeld, dus noem een maat waar je zelf achter staat.
Hoeveel rondes erin zitten
Dit is de kern. Een proefstuk zonder aantal is een open rekening. Twee rondes is gebruikelijk; wat daarna komt is nieuw werk.
Wat er met het bedrag gebeurt
Vervalt het als de opdracht doorgaat, of wordt het verrekend met de eindafrekening. Kies er een en zet hem er letterlijk bij.
Wanneer de keuze definitief is
Noem een moment. Zonder einddatum schuift de keuze door tot in je planning, en dan wacht je ploeg op een kleur.
Zo zet je het in drie stappen op
Maak er een vaste regel van
Zet het proefstuk als eigen product in je catalogus, met omschrijving, aantal rondes en maat. Komt de aanvraag via de mail binnen, dan staat hij klaar; zie van klantmail naar offerte.
Zet hem als optie onder de offerte
De klant kan de offerte tekenen met of zonder proefstuk. Dat is eerlijker dan hem verplichten en het maakt het gesprek makkelijker.
Leg de keuze vast met beeld
Foto van het gemaakte vlak met datum erbij, in het dossier van de klus. Zie ook foto's in je offerte.
Wat een proefstuk per soort werk laat zien
Een proefstuk is alleen iets waard als het lijkt op het echte werk. Dit is waar je per soort werk op let.
| Soort werk | Wat het proefstuk laat zien | Waar je op let |
|---|---|---|
| Schilderwerk | De kleur op de echte wand, in het licht van die ruimte | Laat de klant kijken bij daglicht en bij lamplicht |
| Stucwerk | De structuur en hoe glad het wordt | Zet het op dezelfde ondergrond als het echte werk |
| Tegelwerk | Patroon, voegkleur en voegbreedte | Leg droog, dan kun je de tegels daarna nog gebruiken |
| Vloeren en hout | De kleur van olie, lak of beits op die houtsoort | Gebruik hout uit de levering en geen los staaltje |
| Kit en voegen | De kleur naast tegel, sanitair of kozijn | Laat het uitharden voordat de klant de kleur beoordeelt |
Wat er rond een proefstuk misgaat
Vijf dingen die een proefstuk van een hulpmiddel in een discussie veranderen.
- De klant kiest na het proefstuk iets anders en verwacht dat de prijs blijft staan. ACM ConsuWijzer schrijft dat de ondernemer op tijd moet waarschuwen als een wijziging meer kost; zeg het dus voordat je de volgende ronde zet.
- Het proefstuk droogt anders op dan het natte vlak dat de klant zag. Hoe je die tijd opneemt, staat bij droogtijd en uithardingstijd.
- Het materiaal voor het hele werk komt uit een andere partij dan het proefstuk. Bestel waar het kan uit dezelfde partij en noteer het nummer.
- De keuze staat alleen in een appje. Zet hem als regel in je offerte; een vaste tekst daarvoor maak je met vaste teksten en tekstblokken.
- Het proefstuk laat zien dat de ondergrond slechter is dan gedacht. Leg dat vast met een nulmeting met foto's voordat je verder gaat.
Bron: ACM ConsuWijzer, meer of minder werk dan afgesproken (geraadpleegd op 2026-10-01)
Na het proefstuk: de keuze van de klant in je offerte
Het proefstuk is goedgekeurd. Zet nu in je offerte welke keuze de klant maakte.
- Noem de kleur of het materiaal van het proefstuk bij naam in je offerte.
- Zet de datum erbij waarop de klant het proefstuk goedkeurde.
- Verandert de prijs door de keuze? Lees een eenheidsprijs per m2 of stuk.
- Bewaar een foto van het proefstuk bij de offerte.
- Wil de klant later toch iets anders? Maak een nieuwe offerte.
KVK raadt aan duidelijk te zijn over de werkzaamheden en de prijs, om misverstanden te voorkomen. De keuze na het proefstuk hoort daarbij.
Bron: KVK, hoe maak je een goede offerte (9 tips) (geraadpleegd op 2026-10-24)
Veelgestelde vragen
Moet ik een proefstuk apart in rekening brengen?
Dat hoeft niet, maar het helpt wel. Zet je het apart, dan ziet de klant dat er werk in zit en gaat het gesprek over hoeveel rondes hij wil in plaats van over of het gratis is. Verrekenen bij opdracht maakt het bovendien een makkelijke ja.
Hoeveel rondes zijn redelijk?
Twee is voor de meeste klussen genoeg: een eerste voorstel en een bijstelling. Wil de klant er meer, dan is dat prima als het als extra regel meegaat. De grens zelf is minder belangrijk dan het feit dat er een grens staat.
Wat als de klant na het proefstuk toch afhaakt?
Dan heb je werk gemaakt dat betaald hoort te worden, en dat is precies waarom je het als aparte regel neerzet. Spreek af dat het bedrag vervalt bij opdracht en blijft staan als de opdracht niet doorgaat.
Kan ik een proefstuk verplicht stellen?
Bij werk waarbij de ondergrond of de kleur onzeker is, kun je het als voorwaarde opnemen. Zeg dan waarom: je wilt niet dat er honderd vierkante meter in de verkeerde tint staat. Uitleggen werkt beter dan opleggen.
Moet ik de plek eerst opmeten voor een goed proefstuk?
Vaak wel, want de ondergrond bepaalt het resultaat. Hoe je zo een bezoek afspreekt en of je het rekent, staat op inmeten afspreken.
Hoe werkt OfferteKlik?
Met de mail-naar-offerte inbox (gratis 10 per maand, meer met Starter of Pro) leest OfferteKlik je aanvraag of klantmail en zet die in 1 klik om in een verzendklare offerte in je eigen huisstijl. De klant tekent direct digitaal, eIDAS-conform.
Je proefstukregel staat klaar in elke offerte
Leg maat, rondes en verrekening een keer vast in je catalogus. Daarna zet je hem met een klik onder elke offerte waar hij past. Start gratis.
Gratis starten