Casco, afbouw of sleutelklaar wat lever je op
Klaar betekent voor je klant iets anders dan voor jou. Zo zet je het opleverniveau in een regel in je offerte, met de posten die erbij horen.
- Vaste regels uit je eigen catalogus
- Mail wordt offerte in 1 klik, 10 per maand gratis
- Digitaal ondertekenen, eIDAS-conform
- Offertes in je eigen huisstijl
Klaar is de duurste aanname in de bouw
Je levert op, je klant loopt rond en zegt dat het er mooi uitziet. Dan volgt de vraag wanneer de plinten komen. Jij had die niet begroot, want in jouw offerte stond afbouw en niet sleutelklaar. Hij had ze wel verwacht, want in zijn hoofd betekende klaar dat hij zijn bank erin kon zetten. Geen van beiden heeft gelogen; jullie hebben alleen nooit hetzelfde bedoeld met een woord dat jullie allebei gebruikten.
Dat komt doordat het woord klaar in de bouw drie betekenissen heeft die niets met elkaar te maken hebben. Casco betekent dat de ruimte er staat: wanden, vloer en dak, verder niets. Afbouw betekent dat wanden, vloeren en plafonds afgewerkt zijn, maar dat er nog niets in staat. Sleutelklaar betekent dat je erin kunt. Wie die drie niet uit elkaar houdt, offreert het ene en levert het andere.
Deze pagina zet de drie naast elkaar in gewone taal en laat zien hoe je in een regel vastlegt welk niveau je aanbiedt. Wat een niveau volgens een norm of een voorschrift zou inhouden, blijft hier buiten beschouwing: het gaat over wat jij en je klant met elkaar afspreken en verder niets.
De drie niveaus naast elkaar
De onderste rij is de belangrijkste. In de praktijk kiest bijna niemand precies een van de vier, en juist dan is het opschrijven van wat er wel en niet bij zit het enige dat je beschermt.
| Niveau | Wat er staat als je oplevert | Wat er dan nog niet is |
|---|---|---|
| Casco | De ruimte zelf: draagconstructie, wanden, vloer en dak, dicht en droog. | Afwerking, leidingen op hun plek, tegels, verf, plinten en alles wat erin komt. |
| Casco plus installatie | Hetzelfde, met leidingwerk en bedrading tot aan de punten waar ze nodig zijn. | De afwerking van wanden en vloeren, en de apparaten en armaturen zelf. |
| Afbouw | Wanden, vloeren en plafonds afgewerkt, deuren en kozijnen erin, schilderwerk klaar. | Keuken, sanitair, meubels en alles wat los in de ruimte komt te staan. |
| Sleutelklaar | Een ruimte waar de bewoner in kan: afgewerkt, aangesloten en schoon. | Alleen wat de bewoner zelf uitdrukkelijk zelf zou doen, en dat staat er dan bij. |
| Een eigen tussenvorm | Wat jullie samen hebben afgesproken, en dat is vaker de werkelijkheid dan een van de vier hierboven. | Alles wat je niet met zoveel woorden hebt opgeschreven, en dat is het hele risico. |
Vier dingen die je erbij zet
Het niveau in een regel, boven aan je offerte
Een zin volstaat: dit werk wordt opgeleverd op afbouwniveau. Zet hem boven de posten en niet ergens onderaan bij de voorwaarden, want daar leest je klant niet en boven de prijzen wel.
Wat er expliciet niet bij zit
Het niveau zegt wat je levert, maar de discussie gaat over wat je niet levert. Noem daarom drie tot vijf dingen bij naam die er dus niet bij zitten. Wil je die posten toch los aanbieden, dan is de opbouw van je offerte het middel; zie per regel of een totaalprijs.
Het verschil met opleverpunten
Opleverniveau gaat over hoe ver het werk gaat, opleverpunten gaan over wat er nog niet goed is aan het werk dat je hebt gedaan. Die twee worden vaak door elkaar gehaald. De tweede staat op opleverpunten en restpunten.
Wat er gebeurt als de klant meer wil
Wil hij tijdens de klus toch een niveau hoger, dan is dat gewoon een uitbreiding van de opdracht en geen gunst. Hoe je dat netjes verwerkt staat op meerwerk en minderwerk verrekenen.
Zo houd je het opleverniveau helder
- Gebruik het woord klaar nooit alleen; zet er altijd het niveau achter.
- Beschrijf het niveau in de taal van de bewoner en niet in vaktermen, want hij moet het kunnen nalezen.
- Noem bij een tussenvorm liever te veel dan te weinig van wat er niet bij zit.
- Zet de opleverdatum in dezelfde alinea als het niveau; zie de opleverdatum vastleggen.
- Spreek af hoe je de ruimte achterlaat op de dag van oplevering; zie bezemschoon opleveren.
- Heb je posten die je nog niet kunt vastzetten, zet ze dan apart; zie onvoorziene kosten afdekken.
Casco of sleutelklaar opleveren: het gesprek vooraf
Voor de klant betekent klaar vaak iets anders dan voor jou. Vijf punten om casco of sleutelklaar opleveren vooraf scherp te krijgen.
- Vraag de klant wat hij zelf nog wil doen na de oplevering. Daar volgt het niveau uit.
- Noem per ruimte wat er af is: wanden, vloer, plafond, aansluitingen.
- Schrijf erbij wie de laatste klusjes doet als de klant voor casco kiest.
- Doet de klant een deel zelf, lees dan als de klant een deel zelf doet.
- Aanvraag in je mailbox wordt in 1 klik een verzendklare offerte. Je omschrijving van casco en sleutelklaar staat dan klaar in je sjabloon.
KVK raadt aan duidelijk te zijn over wat je opdrachtgever van je mag verwachten. Bij een verbouwing is het opleverniveau precies die verwachting.
Bron: KVK, hoe maak je een goede offerte (9 tips) (geraadpleegd op 2026-10-18)
Casco of sleutelklaar in je offerte sjabloon
Het woord sleutelklaar betekent voor elke klant iets anders. Leg het vast in je vaste tekst.
- Zet in de inleiding van je offerte sjabloon wat jij onder casco, afbouw en sleutelklaar verstaat.
- De inleiding staat dan op elke offerte, zonder dat je hem opnieuw typt.
- Bouw je voor een koper met keuzes? Lees over koperskeuzes in de nieuwbouw.
- Zet het verschil tussen twee niveaus als optionele regels. De klant ziet het totaal met en zonder.
- Een getekende offerte ligt vast. Dan is het afgesproken niveau ook vastgelegd.
ACM ConsuWijzer legt uit wanneer je meerwerk mag rekenen: als het vooraf is afgesproken. Een helder opleverniveau voorkomt discussie over wat meerwerk is.
Bron: ACM ConsuWijzer, betalen bij meer of minder werk (geraadpleegd op 2026-11-09)
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen casco en afbouw?
Casco is de ruimte zelf: wanden, vloer en dak, verder niets. Afbouw is diezelfde ruimte met de afwerking erop: wanden glad, vloeren gelegd, plafonds dicht en het schilderwerk gedaan.
Betekent sleutelklaar dat er ook een keuken in zit?
Dat hangt af van wat je hebt afgesproken en van niets anders. Daarom zet je bij sleutelklaar altijd op een rij welke onderdelen er wel en niet bij zitten, met de keuken en het sanitair als eerste twee.
Mijn klant wil geen niveau kiezen. Wat dan?
Kies dan zelf een niveau, schrijf op wat er wel en niet bij zit, en vraag hem dat te bevestigen. Een klant die geen niveau kiest, kiest niet niets; hij gaat uit van het hoogste.
Hoe voorkom ik discussie over posten die net op de grens zitten?
Door ze bij naam te noemen in plaats van ze onder een verzamelwoord te laten vallen. Plinten, dorpels, ventilatieroosters en het afkitten zijn de vier die het vaakst tussen wal en schip vallen.
Kan ik dit een keer vastleggen in plaats van elke offerte opnieuw?
Ja, als drie vaste tekstblokken in je sjabloon, een per niveau, waarvan je er telkens een gebruikt. Voorbeelden van die opbouw staan bij offerte sjablonen. De rest van de aanvraag komt er automatisch in met van klantmail naar offerte.
Hoe werkt OfferteKlik?
Met de mail-naar-offerte inbox (gratis 10 per maand, meer met Starter of Pro) leest OfferteKlik je aanvraag of klantmail en zet die in 1 klik om in een verzendklare offerte in je eigen huisstijl. De klant tekent direct digitaal, eIDAS-conform.
Zet je opleverniveau een keer goed in je sjabloon
Drie vaste blokken voor casco, afbouw en sleutelklaar, met per niveau wat er niet bij zit. Een keer opschrijven en daarna in elke offerte. Start gratis.
Gratis starten